Czy notariusz może podpisać akt notarialny w domu klienta?

Zdarza się, że osoba, która musi podpisać dokument u notariusza, nie jest w stanie przyjechać do kancelarii. Powodem może być choroba, podeszły wiek albo inne ograniczenia utrudniające samodzielne poruszanie się. W takich sytuacjach pojawia się pytanie, czy notariusz może sporządzić akt notarialny poza kancelarią, na przykład w domu klienta.

Polskie przepisy przewidują taką możliwość.  Zgodnie z przepisami Prawa o notariacie podstawowym miejscem wykonywania czynności notarialnych jest kancelaria notarialna. Wynika to z art. 3 § 1 tej ustawy, który wskazuje, że notariusz dokonuje czynności właśnie w siedzibie swojej kancelarii.

Przepisy przewidują jednak wyjątki od tej zasady. Zgodnie z art. 3 § 2 Prawa o notariacie czynność notarialna może zostać dokonana także poza kancelarią, jeżeli przemawia za tym charakter danej czynności albo występują szczególne okoliczności. W praktyce dotyczy to przede wszystkim sytuacji, gdy klient,  na przykład ze względów zdrowotnych, nie ma możliwości osobistego stawienia się w kancelarii.

Kiedy notariusz może przyjechać do klienta?

Zasadą jest, że dokumenty sporządza się w miejscu prowadzenia działalności, czyli w kancelarii notarialnej. Jednak w szczególnych sytuacjach notariusz może udać się do klienta i tam przeprowadzić wszystkie formalności, w tym odczytać i podpisać akt notarialny.

Najczęściej taka sytuacja ma miejsce, gdy:

• klient jest osobą starszą lub ma ograniczoną możliwość poruszania się,
• stan zdrowia uniemożliwia wizytę w kancelarii,
• osoba przebywa w szpitalu, hospicjum lub domu opieki,
• zachodzą inne ważne okoliczności wymagające pilnego przeprowadzenia czynności.

Przepisy podkreślają jednak, że taka forma działania jest wyjątkiem. Czynności notarialne poza kancelarią mogą być wykonane tylko wtedy, gdy istnieje uzasadniona przyczyna do ich przeprowadzenia. 

Jak wygląda podpisanie aktu notarialnego poza kancelarią?

Podpisanie dokumentu poza siedzibą kancelarii przebiega w bardzo podobny sposób jak w standardowej sytuacji. Notariusz przygotowuje wcześniej odpowiedni dokument, a następnie spotyka się ze stronami w ustalonym miejscu, na przykład w domu klienta.

Podczas spotkania wykonywane są wszystkie wymagane czynności notarialne, takie jak:

• sprawdzenie tożsamości uczestników czynności,
• weryfikacja dokumentów potrzebnych do sporządzenia aktu,
• wyjaśnienie znaczenia zapisów w dokumencie,
• odczytanie dokumentu przez notariusza,
• podpisanie aktu notarialnego przez strony.

Niezależnie od miejsca sporządzenia dokumentu, dokument ten ma taką samą moc prawną jak podpisany w siedzibie kancelarii notarialnej.

Jakie czynności notarialne można wykonać w domu?

Choć większość czynności notarialnych odbywa się w kancelarii, w uzasadnionych przypadkach mogą one zostać dokonane również poza jej siedzibą, na przykład w domu klienta. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, gdy stan zdrowia lub inne ważne okoliczności uniemożliwiają osobiste stawiennictwo się w kancelarii.

W praktyce istnieje kilka typów dokumentów, które notariusz może sporządzić podczas wizyty u klienta.

Do najczęstszych należą:

• sporządzenie testamentu w formie aktu notarialnego,
• udzielenie pełnomocnictwa,
• umowy darowizn,
• umowy dożywocia.

Takie rozwiązanie jest szczególnie pomocne dla osób starszych lub poważnie chorych, które chcą uregulować swoje sprawy prawne bez konieczności wychodzenia z domu.

Ile kosztuje wizyta notariusza w domu klienta?

To jedno z najczęściej wpisywanych pytań w wyszukiwarkach przez osoby planujące taką usługę. Koszt wizyty notariusza poza kancelarią składa się zazwyczaj z dwóch elementów:

• standardowej taksy notarialnej za daną czynność,
• dodatkowej opłaty związanej z dojazdem notariusza.

W praktyce opłata za dojazd w granicach miasta może wynosić od kilkudziesięciu do kilkuset złotych, w zależności od odległości oraz czasu poświęconego na wykonanie czynności. Dlatego przed umówieniem wizyty warto skontaktować się z wybraną kancelarią notarialną i zapytać o orientacyjny koszt wykonania danej czynności notarialnej.